Xã Thái Tân

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nhiều công trình đình, chùa vẫn lặng lẽ hiện diện trong đời sống làng quê Việt Nam, trở thành nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng và ký ức cộng đồng. Tại xã Thái Tân, cụm di tích Đình – Chùa Cõi (thuộc xã An Sơn trước đây) là một địa chỉ văn hóa, tâm linh tiêu biểu, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần và truyền thống cách mạng của các thế hệ người dân địa phương.

Theo các nguồn tư liệu lịch sử và truyền khẩu dân gian, vùng đất Cõi xưa vốn có tên là Dục Đại trang, được hình thành từ rất sớm. Trải qua các triều đại phong kiến, địa danh này nhiều lần thay đổi tên gọi, song vẫn giữ vai trò là một trong những không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng cư dân nơi đây.

Đình Cõi được khởi dựng từ thời Hậu Lê, thờ Thành hoàng làng là Đức Quảng Đức Đại vương Đinh Công Quyền – một nhân thần có công lao, đức độ, được Nhân dân tôn kính. Qua việc thờ phụng Thành hoàng, ngôi đình trở thành nơi gửi gắm niềm tin, ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm; đồng thời là không gian gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở các thế hệ về công lao của tiền nhân.

Kề bên đình là Chùa Cõi, nơi thờ Phật theo Phật giáo Đại thừa. Với không gian thanh tịnh, trang nghiêm, ngôi chùa là chốn sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của người dân địa phương, nơi mỗi người tìm về gửi gắm niềm tin, hướng thiện, thực hành những giá trị nhân văn, từ bi và lòng hiếu kính. Qua các hoạt động lễ Phật, cầu an, lễ Thượng nguyên, Phật đản, Vu lan báo hiếu…, Chùa Cõi góp phần bồi đắp đời sống tinh thần, gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh trong cộng đồng.

Không chỉ mang giá trị về kiến trúc, tín ngưỡng, Đình – Chùa Cõi còn ghi dấu những trang sử đấu tranh cách mạng của quê hương. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây từng là cơ sở hoạt động bí mật của Chi bộ Đảng, là địa điểm tổ chức các cuộc họp, mít tinh và sinh hoạt văn hóa, văn nghệ. Từ không gian sinh hoạt cộng đồng ấy, tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh và sự đoàn kết của Nhân dân An Sơn được hun đúc, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng quê hương, đất nước.

Chiến tranh đã để lại những tổn thất nặng nề đối với di tích, nhiều hạng mục từng bị bom đạn tàn phá, hư hỏng. Tuy nhiên, với tình cảm gắn bó và lòng thành kính đối với di sản của cha ông, Nhân dân địa phương đã chung sức khôi phục, tu bổ, tôn tạo, từng bước gìn giữ và phát huy giá trị của cụm di tích. Diện mạo Đình – Chùa Cõi ngày nay là kết quả của sự quan tâm, đóng góp và trách nhiệm gìn giữ di sản qua nhiều thế hệ.

Hằng năm, vào trung tuần tháng Hai âm lịch, lễ hội Đình Cõi được tổ chức nhằm tưởng nhớ công đức Thành hoàng làng, đồng thời tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống trang nghiêm, lễ hội còn có những hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian như kéo co, đấu vật, đua thuyền…, góp phần tái hiện nét đẹp sinh hoạt văn hóa truyền thống, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc quê hương.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu, Đình – Chùa Cõi đã được UBND tỉnh Hải Dương xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị mà di tích lưu giữ, đồng thời đặt ra trách nhiệm cho chính quyền và Nhân dân địa phương trong công tác bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản.

Trong nhịp sống hôm nay, Đình – Chùa Cõi không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là không gian giáo dục truyền thống, kết nối các thế hệ và bồi đắp tình yêu quê hương. Mỗi mái đình, nếp chùa, mỗi câu chuyện lịch sử được lưu truyền đều góp phần làm nên chiều sâu văn hóa của vùng đất An Sơn xưa, xã Thái Tân hôm nay.

Gìn giữ Đình – Chùa Cõi không đơn thuần là bảo tồn một công trình kiến trúc hay một địa chỉ tâm linh, mà còn là gìn giữ ký ức cộng đồng, trân trọng những giá trị lịch sử và văn hóa mà cha ông đã dày công vun đắp. Đó cũng là cách để mạch nguồn truyền thống tiếp tục được trao truyền, trở thành điểm tựa tinh thần và niềm tự hào của các thế hệ người dân Thái Tân hôm nay và mai sau.

PV